Nowy podział administracyjny kraju spowodował, iż obszary oddziaływań instytucji kulturalnych oraz zasięg aktywności animatorów życia kulturalnego na terenie byłego Województwa Elbląskiego, zmienił w sposób zasadniczy prognozy dla rozwoju szans i możliwości ich funkcjonowania na tym terenie.
Twórczość historyczno-naukowa dotycząca regionu elbląskiego zapoczątkowana przez prof. Mariana Pawlaka i kontynuowana dalej przez zespoły naukowe pod kierunkiem prof. Stanisława Gierszewskiego, a następnie przez prof. Andrzeja Grotha [Historia Elbląga T. I-III cz.1 (1772–1850)] oprócz faktów historycznych, podjęła również problematykę przemian ekonomicznych i kulturowych, opisując przy tym także życie codzienne i religijne ludności. Pojawiły się samodzielne opracowania naukowe dotyczące dziejów Kościoła w Elblągu od jego powstania do początków Reformacji ks. dr Mieczysława Józefczyka („Średniowiecze Elbląga”, 1996 r.) i chrześcijaństwa w okresie dwu totalitaryzmów („Elbląg i okolice 1937–1956” 1998 r.) oraz o kościołach chrześcijańskich na przełomie dwu epok „Elbląg 1772–1850”, a także książki o charakterze sakralno-kulturowym dr Janusza Hochleitnera („Powiernik tajemnic królowej. Kult św. Jana Nepomucena na Warmii” 1998 r.; „Dzieje życia i kultu św. Wojciecha” 1997 r.; „Głębia zaufania. Dzieje życia i kultu bł. Doroty z Mątowów Wielkich” 1997 r. itd.). Ponadto przewodnik po historii Elbląga o charakterze dydaktycznym, przeznaczony dla uczniów i nauczycieli szkół podstawowych autorstwa Janusza Charytoniuka i Janusza Hochleitnera – „Elbląg – nasza mała ojczyzna” 1998 r., cieszący się dużą popularnością wśród dzieci i młodzieży pragnącej pogłębiać wiedzę historyczną o regionie. Ponadto kolejne edycje XVII tomów „Rocznika Elbląskiego” wydawanych i opracowywanych przez kolegium redakcyjne Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Elblągu oraz seria wydawnicza „Biblioteczka Elbląska” wydawana pod auspicjami Elbląskiego Towarzystwa Kulturalnego (np. Pawlak M. – „Z dziejów świetności Gimnazjum Elbląskiego w epoce Odrodzenia i Baroku” 1985 r.; Sekulski J. – „Książka w Elblągu do roku 1772” 1990 r.; Baranowski G. – „Ulice Elbląga” 1990 r.). Obecnie zakres badań naukowych i terytorium intelektualnych penetracji wzajemnych związków kulturotwórczych pomiędzy Warmią i Mazurami, a terenami Żuław i Powiśla przenosi punkt ciężkości tych badań w zupełnie inne miejsca.
Pierwsze pięć numerów kwartalnika społeczno-kulturalnego „Tygiel” (z 20 w edycji) było finansowane z budżetu miasta, a potem jako samodzielne wydawnictwo miało za zadanie głównie rejestrację wydarzeń kulturalnych i literackich w Elblągu, recenzowanie oraz promowanie twórczości poetyckiej i prozatorskiej, przede wszystkim miejscowego środowiska literackiego i częściowo sąsiednich województw. Z pokłosia konkursów literackich wśród młodzieży z elbląskich szkół i pod auspicjami Elbląskiego Towarzystwa Kulturalnego narodził się w latach osiemdziesiątych Klub Literacki, którego pierwszym opiekunem został znany wówczas dziennikarz, historyk i pisarz Jerzy J. Kolendo (zbiór esejów historycznych „Mury Elbląga” „Za kordonem” powieść fantastyczna „Adax z układu Adhary” i zbiór wierszy „Pejzaż z dłonią”. Z jego też inicjatywy ukazały się trzy arkusze poetyckie – Stanisława Mocarskiego „Oddech ziemi” Janusza M. Moździeża „Szare tatuaże” i Janusza Ryszkowskiego „Wiersze” Po śmierci J. J. Kolendy w 1987 roku w sposób naturalny prowadzenie klubu przejął J. Ryszkowski, który organizował warsztaty literackie i spotkania z ciekawymi ludźmi ze świata kultury i literatury (Andrzej K. Waśkiewicz, Zbigniew Joachimiak, Tadeusz Olszewski, Feliks Tomaszewski). Zaowocowało to wieloma publikacjami elbląskich autorów na łamach prasy centralnej i w ogólnopolskich periodykach literackich (np. „Autografu”. Jednym z ostatnich spotkań Klubu Literackiego ETK było jednodniowe seminarium w Sztumie w 1991 roku, w efekcie którego powstała niewielka antologia „Szept północnego wiatru” zawierająca utwory kilkunastu autorów związanych z ich miejscem zamieszkania i tematyką elbląską (Krzysztof Karasek, Erwin Kruk, Stefan Połom). Chociaż działalność formalna klubu właściwie została zakończona, sygnował on jeszcze kilka wydanych książek – „Prywatne śledztwo. Płatny romans” Janusza Ryszkowskiego; „Klocki dla dorosłych” Ryszarda Filbrandta; „Mitologie Stegny Gdańskiej” Andrzeja Lipniewskiego; „Serce Atmana” Mieczysława Lenckowskiego i „Wiersze” Krystyny Kowalskiej-Niedzielskiej. Jednakże pewien okres wyraźnego zaakcentowania istnienia życia literackiego w Elblągu niestety skończył się wraz z kryzysem ekonomicznym, dotykającym w sposób chyba najbardziej dotkliwy instytucje kulturalne – w tym również Elbląskie Towarzystwo Kulturalne. Wielu ambitnych i wartościowych pisarzy, takich między innymi jak Stanisław Filipowicz z Dzierzgonia, poszło własną drogą. Ten niewątpliwie najwybitniejszy pisarz ze środowiska elbląskich literatów, który był członkiem gdańskiego Oddziału ZLP, opublikował siedem tomików poetyckich (m.in. „Buty z podłogą” „Lot i kara” „Po amputacji” „Zamiast antyfony” „Etiudy wileńskie” „Razem dotykamy ciemności” oraz powieść „Życie bez Marii” i zbiór opowiadań „Infekcja w raju” Był laureatem wielu konkursów poetyckich i prozatorskich w kraju i za granicą, a w 1992 roku otrzymał II nagrodę w prozie na Międzynarodowym Konkursie Literackim im. M. Hłaski w Wiedniu. Alternatywą po zawieszeniu działalności tego klubu stał się Elbląski Klub Poetycki im. K. K. Baczyńskiego, założony przez młodych poetów wywodzących się ze środowiska dziennikarskiego – Lecha Brywczyńskiego „Pogańska rezonquista” i Jarosława „Jago” Grabarczyka „Pomiędzy słowem a muzy dotykiem” „Oblężenie Wyspy Spichrzów” „Satyr”. Na literackim firmamencie objawili się w tym czasie – Katarzyna Jarosińska, Tomasz Gliniecki, Mariusz Żurawski, Anna Kaznocha, Elżbieta Szczesiul-Cieślak i wielu innych. Ostatnio w zaskakującym tempie zaczęły ukazywać się powieści historyczne i o tematyce współczesnej Zygmunta Edwarda Kukomskiego (np. „Ogień września” „Zmiana frontu” „Ostatni pocisk” „Nasza krew” czy też „Ludzie za burtą” „Skok do nieba” „Ocet” lub „Gra ze śmiercią”, a także pojawił się z regionu świdnickiego bardzo interesujący poeta z pokolenia roczników ‚66 Jarosław Mariusz Gruzla „Kolej transsyberyjska”. Ponadto zawiązało się Stowarzyszenie Elbląski Klub Literacki (SEKA), które w dniu 3 lutego 2000 roku uzyskało status prawny i ma na celu integrację ludzi piszących – literatów, historyków i dziennikarzy oraz popieranie i popularyzację działalności sponsoralnej i wydawniczej (Tomczyk R. – „Bedeker elbląski” Tomczyk R., Ryszkowski J. – „Elbląg literacki” Lenckowski M. – „Nirwana”.
Niewątpliwie wtopienie się i integracja elbląskiego środowiska literackiego z obszarem oddziaływań podobnych środowisk na terenie nowego Województwa Warmińsko-Mazurskiego, wymaga szeregu przewartościowań zarówno w sferze doświadczeń intelektualnych jak i działań organizacyjnych wobec wszelkich poczynań kulturotwórczych.
Scena filialna Olsztyńskiego Teatru im. Stefana Jaracza funkcjonowała w Elblągu od 1949 roku, kształtując gusta i nawyki odbiorcze miejscowej widowni aż do czasu, gdy wiosną 1975 roku w wyniku inicjatywy samego zespołu teatru olsztyńskiego i nowego podziału administracyjnego w kraju, powołano samodzielne przedsiębiorstwo pod nazwą Teatr Dramatyczny. Pierwszym dyrektorem i kierownikiem artystycznym został Jacek Gruca, który skompletował najpierw zespół aktorski i właściwą kadrę techniczną, a następnie stworzył klarowną linię repertuarowo-artystyczną w pełni porównywalną wówczas z prezentacjami najlepszych teatrów w kraju (np. „Balladyna” J. Słowackiego czy „Ballada łomżyńska” E.Brylla w reż. J. Grucy; „Emigranci” S. Mrożka w reż. J. Jasielskiego). W kolejnych latach za dyrekcji Andrzeja Maja (1981–1984) wobec powszechnego nastroju niepokoju i przygnębienia, teatr przeciwstawiał terapeutykę pogody i uśmiechu „Rewizor” M. Gogola w reż. A. Maja i J. Kłosińskiego; „Papierowego kochanka” J. Szaniawskiego w reż. E. Kołogórskiej itd.). Natomiast za prowadzenia teatru przez znanego satyryka i kontestatora współczesnego życia kulturalnego i politycznego Stanisława Tyma (1984–1986), realizowana była koncepcja teatru autorskiego nonkonformistycznego „Kapelusz” „Rozmowy przy wycinaniu lasu” „Okręt” „Ciemny grylaż” – współautorstwo J.Dobrowolskiego). Następne czterolecie za czasów Jerzego Sopoćki z Krakowa (1986–1990) to teatr adresowany do najszerszej publiczności, zmierzający do podniesienia wskaźnika frekwencyjności i atrakcyjności prezentacji, poprzez dużą ilość premier z repertuaru nie tylko krajowego (np. S. I. Witkiewicza – „Szewcy” Tennessee Williamsa – „Tramwaj zwany pożądaniem” Borisa Viana – „Podwieczorek generałów”. Z powodu kolejnych perturbacji natury finansowej i administracyjnej związanych z transformacją ustrojową i groźbą zawieszenia sponsoratu państwowego, a więc oddania teatru do dyspozycji władz samorządowych, co w warunkach elbląskich groziło realną likwidacją placówki. Przyczyniło się to do podziału i rozpadu zespołu, ale przyjęcie dyrekcji przez Henryka Majcherka i mianowanie na stanowisko zastępcy przybyłego z Zielonej Góry aktora i organizatora życia kulturalnego Hilarego Kurpanika, wniosło wartości pozytywne i konstruktywne dla teatru (spektakle A. Rychcika i W. Zimińskiego – „Zapachy z kuchni” w reż. S. Szaciłowskiego; Moliera – „Don Juan” w reż. J. Jasielskiego). Kolejne dwa sezony za dyrekcji Hilarego Kurpanika przyniosły wiele ciekawych i ambitnych wystawień teatralnych (W. Bogusławskiego – „Krakowiacy i górale” Brechta B. „Opera za trzy grosze” oraz uruchomienie Małej Sceny. Po objęciu stanowiska dyrektora i kierownika artystycznego ze względów oszczędnościowych przez Józefa Jasielskiego, doświadczonego reżysera i pedagoga teatralnego, podnosi się poziom artystyczny realizacji scenicznych. Dzięki jego wybitnej osobowości w wielu spektaklach podejmowany jest polemiczny stosunek do klasyki dramaturgicznej i tradycyjnej narodowej „bogoojczyźnianej wizji” przeszłości. Koncepcje ideowe i artystyczne w wielu spektaklach powodują iż zmierza on do kreacjonizmu w budowaniu znaków i klarownej percepcji wystawień teatralnych. (np. Gersche L. – „Motyle są wolne” ; S. I. Witkiewicza – „Wariat i zakonnica” ; W. Szekspira – „Otello” ; F. Kafki – „Proces”. Jednakże po kolejnych wstrząsach i zmianach personalnych, gdy dyrektorem z konkursu został Dariusz Barton, a kierownikiem artystycznym Antoni Baniukiewicz (np. Shaffera P. - „Czarna komedia” przedstawienia w reż. W. Górskiego – „Transatlantyk” W. Gombrowicza i „Pamiętnik z Powstania Warszawskiego” M. Białoszewskiego), sposobem nowego dyrektora na tworzenie teatru frekwencyjnego jest wystawianie spektakli o tematyce popularnej (np. farsa Raya Cooneya – „Mayday” „Noce sióstr Bronte” Susanne Schneider w reż. Roberta Walkowskiego i bajka „Skarby złotej kaczki” w reż. A. Dzieciniaka). Ponadto czeka teatr wymiana foteli i modernizacja całej sali na widowni, a w nowym sezonie teatralnym odbyła się już premiera „Zbrodni i kary” F. Dostojewskiego w reż. Edwarda Żentary, „Pornografu” Adama Opatowicza i „Pchły szachrajki” Adama Dzieciniaka. Podczas obchodów 50-lecia elbląskiej sceny teatralnej w dniach 20-22 października 2000 roku, odbyła się premiera „Boga” Woody Allena, a Teatr im. S. Jaracza z Olsztyna wystawił „Kordiana” J. Słowackiego w reż. Adama Hanuszkiewicza.
Niezwykła architektura podominikańskiego obiektu sakralnego i byłej świątyni ewangelickiej, przekształconej w 1961 roku dzięki staraniom Gerarda Kwiatkowskiego w galerię sztuki, zachwyca i inspiruje wielu twórców krajowych i zagranicznych. Przeznaczona dla działań interdyscyplinarnych, parateatralnych i wystawienniczych za czasów prowadzenia i ugruntowania jej bardzo znaczącej roli w życiu kulturalnym Elbląga przez dr Ryszarda Tomczyka, zmienia swoje oblicze po przejęciu jej we władanie przez młodego i ambitnego plastyka Andrzeja Szadkowskiego o bogatym już dorobku artystycznym. On też realizuje konsekwentnie hasło otwarcia na świat oraz przybliżenia społeczeństwu elbląskiemu dokonań i tendencji we współczesnej sztuce. Prezentowane są prace wykładowców Europejskiej Akademii Sztuki, „Treffen Nord” zorganizowane przez Gildię Artystów Dolnej Saksonii, „Transit Art” Hermana Peterssena, malarstwo Lindy Graceffo ze Stanów Zjednoczonych, obrazy niemieckiej malarki Giseli Fox-Duvell i rzeźba Urlicha Foxa, Nadbałtyckie Sympozjum Truso 92'-97’ w międzynarodowej obsadzie, „Salony Elbląskie"(20), happeningi (Grupy 4ARP+1 z Poznania – „Kokon” Andrzeja Urbanowicza – „Krotochwila”, performance Anastazego B. Wiśniewskiego (idea tapeartu). Ponadto wystawienia teatralne Zakopiańskiego Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza „Wyzwolenie Nowe” „Dr Faustus” czy choćby Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego z Płocka „Dziady” A. Mickiewicza). Wystawa prac absolwentów i studentów Pracowni Tkaniny Unikatowej prof. Aleksandry Mańczak z PWSSP im Wł. Strumińskiego w Łodzi „Tkanina monumentalna 1960–1990” czy gobeliny Urszuli Plewki-Schmidt.
Międzynarodowy plener artystyczny „Znaki trwania” na miejscu podejmowanej rekonstrukcji dawnej osady Truso, „Destrukcjoniści gdańscy” prof. Czesława Tumielewicza i „Polscy surrealiści” wystawy indywidualne W. Hasiora, M. Czapli, A. Lipniewskiego, Inge-Rose Lippok z Hanoweru. Spotkania autorskie i promocje książek w Klubie Środowisk Twórczych „Krypta” w podziemiach galerii (np. Elfriede Szpetecki – „I cały byt będzie nasłuchiwał”. Koncerty jazzowe kwintetu Zbigniewa Namysłowskiego, krakowskiego duetu „Little egoists” grupy Cezary Chmiel Band, duetu Jorgosa Skoliasa, Zaduszki Jazzowe (np. Trio – Czerwiński, Karolak, Śmietana), występy Grażyny Łobaszewskiej z zespołem i koncerty pieśni żydowskich. Wystawy rzeźby łowiczanina Sylwestra Ambroziaka, Romana Fusa z Elbląga, Ewy Beyer-Formeli i Wojciecha Sęczawy z Gdańska i wielu innych a także rzeźba w szkle „Spotkania interdyscyplinarne ODLOT„ Po przedwczesnej śmierci nieodżałowanego A. Szadkowskiego – dyrektorem galerii został znany artysta plastyk Zbyszek Opalewski, który po remoncie dachu i ogrzewania ze środków Unii Europejskiej, rozpoczął działalność nowym cyklem Elbląskich Spotkań z Poezją Śpiewaną pt. „Noc pod Księżycem, a może pod dwoma...” Warsztatami Sztuki Multimedialnej i Muzyki Improwizowanej oraz „Obrazami niemożliwości” Mirosława Górskiego, wystawą zbiorową „Malarstwo abstrakcyjne 1999” i wystawą kwartetu graficznego PAKT w składzie – Agnieszka Cieślińska, Tomasz M. Kukawski, Krzysztof Róziewicz i Piotr Żaczek. A także ostatnio międzynarodową wystawą „Body & Soul” i kolejną z udziałem 53 artystów trójmiejskich zatytułowaną „Trwanie”
Pomimo dużych ograniczeń w finansowaniu instytucji kulturalnych działających na terenie byłego Województwa Elbląskiego, jeszcze w 1989 roku zakończono prace przy oddaniu do użytku Podzamcza (1600 m2), jako integralnej części Muzeum Elbląskiego. Z najważniejszych wystaw i stałych ekspozycji w okresie ostatniego dziesięciolecia należałoby wymienić: „Truso i Elbląg – Archeologia olśniewa” oraz wystawy ze zbiorów Muzeum Misyjno-Etnograficznego Seminarium Duchownego Księży Werbistów w Pieniężnie; „Kultura Nowej Gwinei” „Tkanina indonezyjska” „Chińska sztuka ludowa prowincji Guizhou” „Sztuka Czarnej Afryki” a także „Rzeźba elbląska około 1500 roku” „Dzieje Elbląga 1237–1947” „Sztuka sakralna Elbląga i okolic” czy „Elbląg, rzemiosło artystyczne”
Mimo dużych kłopotów finansowych dyrektor Muzeum Elbląskiego mgr Kazimierz Arbat doprowadził do powstania fundacji składającej się z przedstawicieli Uniwersytetu Kalifornijskiego w USA i Stowarzyszenia „Truso” w Niemczech, prowadzone są prace badawcze nad etnografią Żuław i Wysoczyzny Elbląskiej (Mennonici), a także muzeum deklaruje swoją przynależność do Stowarzyszenia Zamków i Muzeów Basenu Morza Bałtyckiego.
Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Cypriana Norwida po reformie administracyjnej państwa straciła swoją rangę instytucji wojewódzkiej i finansowana ze środków samorządowych, zaczęła mieć trudności z pozyskiwaniem środków niezbędnych dla zabezpieczenia podstawowych form jej działalności – zakupu nowości wydawniczych, prenumeraty czasopism, kontynuowania komputeryzacji zbiorów w programie „Sowa” Od 1 stycznia 1999 roku powrócono do pierwotnej nazwy Biblioteka Elbląska zgodnie z jej wielowiekową tradycją i historią, bowiem w 2001 roku będzie ona obchodzić 400-lecie swego istnienia i działalności. Obecnie księgozbiór biblioteki liczy około 500 tys. voluminów razem z 10 filiami bibliotecznymi w mieście i jest dostępny dla mieszkańców miasta i okolic. Posiada duży zbiór książek z literaturą piękną, popularnonaukową i naukową, zaprenumerowano najważniejsze ukazujące się w Polsce tytuły czasopism. Dział Zbiorów Specjalnych gromadzi starodruki i materiały kartograficzne, taśmy z nagraniami i płyty kompaktowe, kasety video i materiały do nauki języków obcych. Natomiast w Czytelni Regionalnej znajdują się zbiory dotyczące Elbląga i regionu, czasopisma i książki w języku niemieckim z okresu przedwojennego, materiały i źródła dla udzielania informacji o tematyce ogólnej i z dziedzin wąsko specjalistycznych. Biblioteka Elbląska organizuje ponadto różnego typu wystawy poświęcone wybitnym postaciom z historii literatury i kultury, spotkania z pisarzami (IV Elbląskie Spotkania z Poezją pn. „Wieczernik z mistrzami”, lekcje biblioteczne oraz zapewnia dostęp do posiadanych zbiorów bibliotecznych oraz wydawnictw bibliograficzno-encyklopedycznych. Odrestaurowywane są dwie kolejne kamieniczki dla potrzeb biblioteki, a także w celu umieszczenia w nich dawnego księgozbioru niemieckojęzycznego Biblioteki Elbląskiej (ok. 30 tys. vol.), którego pierwsza partia powróciła już z długoletniego depozytu w Bibliotece Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Elblągu posiada również 10 placówek w terenie, nad którymi pełni nadzór merytoryczny i instruktażowy, a udostępnianie książek z księgozbioru liczącego około 350 tys. vol. odbywa się przy jednoczesnym tworzeniu bazy danych według programu „Patron” Biblioteka ta świadczy wszechstronne usługi na rzecz szkół i nauczycieli, zaopatruje ich w różnego rodzaju materiały audiowizualne (kasety video, CD-ROM-y, dyskietki, wydruki komputerowe zestawień bibliograficznych), a także materiały metodyczne do poszczególnych zagadnień i zadań pedagogicznych oraz pracy kulturalno-oświatowej w szkołach.
W 1991 roku dyrektorem WOK-u został Jacek Nowiński, który podjął dynamiczną i pełną nowatorskich rozwiązań działalność kulturotwórczą. Powołano do istnienia Galerię Sztuki Ludowej prowadzoną przez Grażynę Komorską, w której odbywały się wystawy kultury indiańskiej Leszka i Sławomira Michalików ze Sztumu, wystawy poplenerowe malarstwa, haftu i rzeźby (Stare Siedlisko k/o Młynar, Pasłęk, Krynica Morska) oraz konkursy etnograficzne dla Polonii organizowane przez WOK i Wspólnotę Polską w Warszawie. Odbywały się Przeglądy Zespołów Wokalno-Muzycznych i Solistów, Kiermasze Sztuki Ludowej oraz działały Zespoły Pieśni i Tańca „Ziemia Elbląska” Czesława Kujawskiego i „Młody Elbląg”
Powrócono do tradycji czwartkowego „kina studyjnego” prowadzonego niegdyś przez Jerzego Błeszyńskiego w kinie „Światowid” którego kontynuację w dyskusyjnym Klubie Filmowym im. A. Munka przejęła Grażyna Kowalska (cykle filmowe np. „Forman contra Cappola” „Mistrzowie jednego uderzenia” przeglądy filmów Louisa Buńuela, filmów węgierskich, zachodnioniemieckich, hiszpańskich itp.). Kino „Światowid” zakupiło Tele-Bim do prezentacji na dużym ekranie filmów video i system dolby serance. Obecnie WOK dzięki swej prężnej i dynamicznej działalności utrzymał status instytucji wojewódzkiej, a działalność kulturotwórczą opiera na cyklach prezentacji poszczególnych środowisk twórczych oraz osiągnięciach i znaczeniu działalności kulturalnej innych narodów. I tak odbywały się Dni Kultury Żydowskiej, Węgierskiej, Rosyjskiej, Chińskiej (w 1994 roku powstała oryginalna chińska restauracja „China Town” oraz Włoskiej, w lecie bieżącego roku. Odbywają się w tej tętniącej życiem i wypełnionej wieloma realizacjami coraz to ciekawszych i nowatorskich pomysłów placówce kulturalnej Elbląga, również Mistrzostwa Polski Tańca Towarzyskiego. W 1999 roku Zespół Elbląskiej Formacji Standardowej „Jantar” zdobył mistrzostwo świata, mimo iż w tanecznych zmaganiach wzięło udział 16 zespołów, reprezentujących kraje dominujące na światowych estradach w tej dziedzinie. Otwarto również Galerię Fotografii dla klubu El Foto oraz Galerię Sztuki Akwarium, w celu maksymalnego wykorzystania kubatury eksploatowanego dla celów życia kulturalnego budynku, który przystosowany jest również dla potrzeb osób niepełnosprawnych (akcje Tygodnia Walki o Równe Prawa Osób Niepełnosprawnych). Dyrektor WOK-u Jacek Nowiński zakłada kreatywność działania oraz wykorzystywanie ciągle nowych pomysłów i rozwiązań dla zdynamizowania i uatrakcyjnienia proponowanych usług kulturalnych dla mieszkańców naszego miasta i województwa.
Młodzieżowy Dom Kultury mieszczący się przy ul. Bema 57 poszerza możliwości edukacji kulturalnej i społecznej w mieście, poprzez współpracę ze szkołami i organizowanie profesjonalnych form działalności kulturalnej w Centrum Edukacji Estetycznej (gabinety edukacji teatralnej i muzycznej – „Capella all antico” pod kier. Ryszarda Skotnickiego). Natomiast Zakładowy Dom Kultury „Elzamu” (obecnie nie istniejący) w ciągu 30 lat działalności, potrafił zorganizować dla pracowników swojego zakładu i całego miasta, wiele atrakcyjnych form życia kulturalnego i artystycznego (np. Mała Akademia Jazzu, Klub Bhakta Jogi), zapraszając przy tym wiele znanych zespołów muzycznych i osobowości estradowych z całej Polski. W Osiedlowym Domu Kultury SM „Zakrzewo” odbywają się natomiast bardzo interesujące poplenerowe Wystawy Plastyki Nieprofesjonalnej (12 edycji). Ponadto Klub Międzynarodowej Prasy i Książki „EMPIK” mieszczący się przy ul. 1 Maja 37 w Elblągu, oprócz salonu „Kodaka” posiada również księgarnię (z półką promującą literaturę i twórców regionalnych), punkt sprzedaży prasy i szansę na reaktywowanie ambitnych działań z ubiegłych lat tej ważnej instytucji kulturalnej w mieście. Elbląskie Towarzystwo Kulturalne, niegdyś przewodnia siła kreacyjna życia kulturalnego w mieście i rodzaj regionalnego „ministerstwa kultury” po przemianach społeczno-politycznych w latach 1989/90, powoli odzyskuje swoją pozycję instytucji integrującej różne środowiska intelektualne i twórcze w Elblągu. Organizuje liczne koncerty muzyki poważnej i popularnej z przebojami ze znanych musicali – w Sali Kominkowej Muzeum Elbląskiego lub Sali Witrażowej Biblioteki Elbląskiej. Wystawy malarstwa (np. akwarele Brygidy Ingrid Mrozek – „Meandry”, rzeźby Romana Fusa i drzeworyty Jerzego Domino, malarstwo Zbyszka Opalewskiego (np. „Impresje elbląskie” oraz Hieronima Skurpskiego z Olsztyna we własnej galerii „Pod Czerwoną Oberżą” Wydaje kolejne książki ze znanej serii „Biblioteczka Elbląska” oraz jest współorganizatorem wraz z Teatrem Dramatycznym i WOK-iem, wielu imprez kulturalnych w naszym mieście – Elbląskich Dni Muzyki Dawnej, Letnich Salonów Muzycznych oraz Elbląskich Nocy Teatru i Poezji na Podzamczu. ETK ma zamiar również wspierać młodych i zdolnych elbląskich muzyków z Zespołu Szkół Muzycznych oraz wydawać książki popularyzujące wiedzę o naszym mieście i jego okolicach. Między innymi: dr Jacka Tylickiego „Malarstwo i rysunek Elbląga w czasach nowożytnych” prof. Marka Andrzejewskiego dotyczącą historii prasy elbląskiej, a także mgr Jerzego Domino o domach podcieniowych w Elblągu i okolicach.
Wyraźne skłonności do odpolitycznienia wszelkich działań kulturalnych, znalazły w Elblągu swój wyraz w nazwaniu z inicjatywy Radia El skweru pomiędzy sąsiadującymi obok siebie ulicami 1 Maja i 3 Maja – Apolitycznym Rogiem 2 Maja. A po uroczystym pogrzebie byłego Województwa Elbląskiego i upamiętnieniu tego smutnego faktu płytą nagrobną z wyrytym nań przez znanego elbląskiego rzeźbiarza Romana Fusa rozdartym województwem, losy życia kulturalnego i wszelkich działań kulturotwórczych w Elblągu nie rysują się zbyt optymistycznie i stanowić mogą jedynie trudną do przewidzenia w przyszłości przestrzeń życia społecznego jego mieszkańców.
Mieczysław Lenckowski